الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
446
دقائق العلاج ( فارسي )
جهت مسائل روحى يا حيوانى داخلى يا خارجى پيش آمده كه در اين حالت درمانپذير است و اين مطلب در همه درمانها عمومى است زيرا پزشك نمىتواند - چيزى را كه وجود ندارد بيافريند اما شايد بتواند يك نابهنجارى را درمان كند ، از همين رو است كه ما مىگوئيم كه حكمت ، آشكار كردن چيزهائى است كه هست نه ايجاد چيزهائى كه نبوده است ، بنابراين اشخاص ناتوان نبايد بدنبال زيادهروى باشند و غير از آنچه كه خداوند خواسته است بخواهند و گرنه برنج و بيمارى گرفتار مىشوند كه يا از زيادى آميزش پيدا مىشود يا از به كار بردن داروها ، چه آفريدگارى كه آميزش را براى حيوانات قرار داده و براى آنها آلات و اسباب لازم را آماده كرده اگر مىخواست كه ناتوانها اين نيرو را داشته باشند ، براى آنها هم چيزى را كه لازم بود مىآفريد . زيان نزديكى براى آنان كه ناتوانند بيش از آنست كه بشمار آيد زيرا اين كار حرارت غريزى را خاموش مىكند ، حرارتى غير طبيعى را برميافروزد ، نيروى كارهاى طبيعى و حيوانى و روحى را كم مىكند ، حالتهاى غير طبيعى را برميانگيزد از نيرو و نشاط مىكاهد ، جنبشها را سنگين مىنمايد ، آدمى را از رويدادها تأثرپذير مىكند ، معده و كبد را ناتوان كرده ، بدى گوارش پديد مىآورد ، اندامهاى اصلى را مىخشكاند ، پيرى زودرس ، لاغرى ، خشك گوشتى ، كم خونى ، رنگپريدگى و ناتوانى نبض را ايجاد مىكند ، موها را تا حد كچلى يا نيمه كچلى مىريزاند ، مغز را خشك مىكند و به پىها زيان مىرساند ، سبب نزلهها و لرزش اندامها و ضعف حركات مىگردد ، سينه و ريه و كليهها از آن زيان مىبينند و لاغر مىشوند و براى آنها كه عادت دارند باد و نفخ و نيز درد پا و مفاصل و عرق النساء ايجاد مىكند ، بخصوص آنكه آميزش در هنگام پرى معده انجام گردد و بدن شخص لاغر ، مزاج او خشك ، رگهايش تنگ و